បញ្ចតន្ត្រ
បណ្ឌិត វិស្ណុ សម៌
បញ្ចតន្ត្រ
(គោលការណ៍ប្រាំយ៉ាង)
២០០ឆ្នាំមុនគស
១ មិត្រភេធ(ការបាត់មិត្រ)
២ មិត្រលាភ(ការរាប់មិត្រ)
៣ សុរ៉ុទភេទ(ការញុះញង់បំបែកមិត្រ)
៤ វិគ្រាហ៍(ការបែកបាក់)
៥ សន្ធិ(ការរួបរួម)
(រៀបរៀងឡើងស្រដៀងគ្នានឹង រឿងហិតោបទេស ដែរ តែជារឿង២ខុសគ្នា។ រឿងហិតោបទេសគេចាត់ទុកថាជាបិតានៃរឿងល្បើកទាំងអស់។ បិតោបទេសសរសេរនៅសតវត្សទី៦ក្រោយគ.ស។ រីឯរឿងបញ្ចតន្ត្រសរសេរនៅស.វ ទី២មុនគ.ស)
…1.8 រឿងឆ្កែព្រៃធ្លាក់ចូលធុងល័ខ
…1.9 រឿងតោ អូដ្ឋ ឆ្កែព្រៃ និង ក្អែក
… 1.10 រឿងក្អែកទឹក និង សមុទ្រ
…… 1.10.1 រឿងអណ្តើកធ្លាក់ពីមែកឈើ
……1.10.2 រឿងត្រីបីក្បាល
……1.10.3 រឿងដំរី និង សេក
…1.11 រឿងតោវាជ្រទុន និង ឆ្កែព្រៃចតុរាក
…1.12 រឿងស្វា និង បក្សីឈ្មោះសុជីមុខ
…1.13 រឿងសេក និង ស្វា
…1.14 រឿងធម៌ពុទ្ធិ និង បាបពុទ្ធិ
……1.14.1 រឿងក្រសារចំកួត ពស់ខ្មៅ និង ស្វា
…1.15 រឿងជញ្ជីងមាស និង កូនឈ្មួញ
…1.16 រឿងស្តេច និង ស្វាចំកួត
…1.17 រឿងចោរ និង ព្រាហ្មណ៍
2. ការរាប់មិត្រ
2. រឿង ក្អែក កណ្តុរ អណ្តើក និង ក្តាន់
…2.1 រឿង សាធុ និង កណ្តុរ
…2.2 រឿង ម្តាយសន្ទិលី
…2.3 រឿងកូនប្រុសឈ្មួញ
…2.4 រឿង សោមិលាក
3. ការញុះញង់បំបែកមិត្រ
3. ក្អែក និង ទីទុយ
…3.1 រឿង ភាពជាសត្រូវរវាង ក្អែក និង ទីទុយ
…3.2 រឿង ទន្សាយ និង ដំរី
…3.3 រឿង ទន្សាយ និង ទទា
…3.4 រឿងព្រាហ្មណ៍ និង ពាលបីនាក់
…3.5 រឿងព្រាហ្មណ៍ និង ពស់វែក
…3.6 រឿងលលក និង អ្នកប្រមាញ់
…3.7 រឿងឈ្មួញចំនាស់ ប្រពន្ធក្មេងរបស់គាត់ និងចោរ
…3.8 រឿងព្រាហ្មណ៍ ចោរ និង បិសាច
…3.9 រឿងពស់ក្នុងសំបុកស្រមោច និង ពស់នៅលើពោះរាជបុត្រ
…3.10 រឿងកណ្តុរញី
…3.11 រឿងព្រាន និង បក្សីមានស្លាបជ្រុះមកដីកើតជាមាស
…3.12 រឿងតោ ឆ្កែព្រៃ និង គុហា
…3.13 រឿងកង្កែបនិងពស់ខ្មៅ
4. ការបែកបាក់
…4.1 រឿងស្តេចកង្កែប និង ពស់
…4.2 រឿងតោ និងលា
…4.3 រឿងស្មូនឆ្នាំងឈ្មោះយុធិស្ធិរ
…4.4 រឿងតោញី និង ឆ្កែព្រៃជំទង់
…4.5 រឿងនន្ត និង វររុជិ
…4.6 រឿងលា និងអ្នកបោកគក់
…4.7 រឿងប្រពន្ធកសិករ
…4.8 រឿងអូដ្ឋពាក់ត្រដោក
…4.9 រឿងឆ្កែព្រៃ តោ និង ខ្លា
…4.10 រឿងកង្កែបទៅស្រុកក្រៅ
5. ការជួបជុំ
…5.1 រឿងប្រពន្ធព្រាហ្មណ៍ និង ស្កា
…5.2 រឿងចក្រធារ
…5.3 រឿងព្រាហ្មណ៍ប្រគល់ជីវិតអោយតោ
…5.4 រឿងអ្នកចេះចំកួត៤នាក់
…5.5 រឿងត្រី២និងកង្កែប
…5.6 រឿងលាចេះច្រៀង
…5.7 រឿងមន្ថារក អ្នកត្បាញ
…5.8 រឿង ឪពុករបស់សោម សាម៌
…5.9 រឿងស្តេចចន្ទ្រា



វិចិត្រពូកែរកអត្ថបទមកពីណា ល្អៗម្ល៉េះ?
តាមដែលខ្ញុំធ្លាប់អានសៀវភៅ ស្រីហិតោបទេស ក្នុងអារម្ភកថាគេក៏បានប្រាប់ថា ជាសៀវភៅដែលប្រែពី បញ្ចតន្ត្រនេះដែរ។ តែមានតែបួនភាគតែប៉ុណ្ណោះ មិនមានប្រាំដូចបញ្ចតន្រ្ត នេះទេ ហើយឈ្មោះក៏ដូចគ្នាទៀត ប្លែកត្រង់ថាស្រីហិតោបទេសគេប្រើជាបាលី ឯបញ្ចតន្ត្រដែលវិចិត្រដាក់បង្ហាញនេះឃើញថា សម្រាយជាខ្មែរដូចជាការបែកបាក់(សង្រ្គាម), ការរួបរួម(សន្តិភាព) ជាដើម។
សួរម្តងទៀតចុះ តើវិចិត្របានឯកសារនេះមកពីណា? ហើយរកទិញបាននៅឯណាដែរ?
រឿងឥណ្ឌាល្បីៗមានដូចជា
Mahabharata មហាភារតៈ
Ramayana រាមាយណៈ
Vikram and the vampir ស្តេចវិក្រំ និងបិសាច
Kathasaritsagara កថាសរិតសាគរ (សមុទ្រនៃទន្លេព្រេងនិទាន)
Panchatantra បញ្ចតន្ត្រ
Hitopadesa ហិតោបទេស (លោកតាប៉ាងខាត់ដាក់ថាស្រីហិតោបទេស)
រកឈ្មោះអស់នេះជាឡាតាំងតាមGoogle ទៅនឹងឃើញខ្លះហើយ។
រវាងរឿងបញ្ចតន្ត្រ និង រឿងហិតោបទេស តាម Wikipedia ថារឿង២នេះខុសគ្នា។