ការ​ប្រែប្រួល​សំឡេង​ព្យញ្ជនៈ​ខ្មែរ ក អានជា ខ, ច​ អានជា ឆ …

ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​យើង ក្នង​លក្ខខណ្ឌ​ខ្លះ អក្សរ ក គ ច ជ … ត្រូវ​អាន​ជា ខ ឃ ឆ ឈ… ដូចជា​ក្មេង អាន​ថា ខ្មេង ។ នេះ​ជា​របៀប​អាន​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ ដែល​មាន​សរសេរ​ក្នុង​សៀវភៅ​ភាសា​ខ្មែរ​របស់​លោក​អៀវ​ កើស និង ដែល​គ្រូ​ៗ​គាត់​បង្រៀន​យើង​មក​តាំង​ពី​ថ្នាក់​បឋមមក។

ចំពោះ​បន្សំ​នៃ​ព្យញ្ជនៈ​ផ្សេង​ទៀត សូម​អាន​អត្ថបទ Khmer Language របស់ Wikipedia ត្រង់​ចំណុច Syllable structure ។

បានផ្សាយ​ក្នុង វប្បធម៌​ទូទៅ | បញ្ចេញមតិ

ប្រវត្តិ​នៃ​ការ​ចង​ក្រង​វចនានុក្រម​ខ្មែរ រៀបរាប់​ដោយ​លោក​ ហ្សក សេដែស

ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា លោក​អ្នក​ខ្លះ​ ដែល​មាន​ស្នាដៃ​ជា​ច្រើន​ក្នុង​ការ​ជួយ​ឲ្យ​វចនានុក្រម​លេច​ចេញ​ជា​រូបរាង​ឡើង តែ​ត្រូវ​ខ្មែរ​យើង​បំភ្លេច​ចោល​ ខ្ញុំ​សូម​លើក​យក​កូន​អត្ថបទ​មួយ​ដែល​ចុះ​ក្នុង​ព្រឹត្តិបត្រ​សាលា​បារាំង​ចុង​បូព៌ា ឆ្នាំ ១៩៣៨ ភាគ ៣៨ លេខ ១ សរសេរ​ដោយ​លោក ហក្ស សេដែស អ្នក​ប្រាជ្ញ​បុរាណវិទ្យា និង ប្រវត្តិវិទ្យា​អាស៊ី​អគ្នេយ៍ មក​ចុះ​ផ្សាយ​បន្ត។

អត្ថបទ​នេះ​សរសេរ​ជា​ភាសា​បារាំង ដែល​ខ្ញុំ​បាន​បក​ប្រែ​ជា​ខ្មែរ​។ ដូច្នេះ​ បើ​មាន​កំហុស​លើ​ការ​សរសេរ​ឈ្មោះ ឬ ងារ​នៃ​បុគ្គល​ណា​ម្នាក់​ជា​ខ្មែរ សូម​អ្នក​អាន​ជួយ​កែ​តម្រូវ​ផង​។​


លោក ហ្សក សេដែស

អត្ថបទសរសេរដោយលោក សេដែស មានដូចតទៅ៖

ខ្ញុំសូមរៀបរាប់ដោយលំអិតពីការរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរថ្មី ដែលក្នុងគ្រាដែលភាគពីរបោះពុម្ពចប់ វចនានុក្រមនេះនឹងក្លាយជាស្នាដៃមួយដែលពេញលេញ។ ខ្ញុំសូមផ្ដល់តែទិដ្ឋភាពខាងក្រៅខ្លះៗនៃការងារសព្វថ្ងៃនេះ និង ទៅលើរបៀបដែលវចនានុក្រមនេះបានរៀបចំឡើងតែប៉ុណ្ណោះ។
សៀវភៅនេះត្រូវតែបានតាក់តែងឡើងជាភាសាខ្មែរទាំងស្រុង។
ពាក្យនីមួយៗត្រូវបានបោះពុម្ពដោយអក្សរត្រង់។ ក្នុងករណីមានការសង្ស័យលើការអានពាក្យ  របៀបអានត្រូវបានបញ្ជាក់ក្នុងរង្វង់ក្រចក។ ប្រភេទវេយ្យាករណ៍បង្ហាញជាអក្សរកាត់។ ប្រភពពាក្យ ត្រូវបានបញ្ជាក់ចំពោះគ្រប់ពាក្យមិនមែនមានប្រភពមកពីពាក្យខ្មែរ។ ចុងក្រោយគឺនិយមន័យពាក្យ និងការបង្ហាញពីកន្សោមពាក្យនានាដែលប្រើប្រាស់ពាក្យនោះ។ លំដាប់លំដោយពាក្យ គឺរៀបតាមអក្សរខ្មែរ ដែលជាលំដាប់លំដោយតួអក្សរសំស្ក្រឹត។ អ្នកនិពន្ធវចនានុក្រមត្រូវបង្ខំចិត្តបញ្ចូល គ្រប់ពាក្យដែលក្លាយមកពីពាក្យសំស្ក្រឹតនិងបាលី ដែលគេនៅតែប្រើប្រាស់នៅឡើយនៅកម្ពុជា ;  តាមរយៈការសារភាពដ៏ហូរហែរដោយផ្ទាល់របស់ពួកគេ អ្នកនិពន្ធគួរតែរង្គៀសចិត្តចំពោះចំណុចមួយទៀតវិញច្រើនជាង ដោយសារថា ពួកគេបានបញ្ចូលពាក្យដែលមិនទាន់មានប្រើប្រាស់នៅឡើយ ប៉ុន្តែពួកគេគិតថាពាក្យទាំងនោះនឹងត្រូវយកមកប្រើប្រាស់។

អារម្ភកថា ដែលមិនមានចុះហត្ថលេខា ប៉ុន្តែទំនងជាតាក់តែងឡើងដោយគណៈកម្មការវចនានុក្រម បានសន្មតថា ការតាក់តែង និង ការបង្កើតនៃការងារចងក្រងពាក្យដ៏ធំសំបើមនេះ  ដែលប្រភេទការងារនេះ ធ្វើឡើងជាលើកដំបូងនៅប្រទេសកម្ពុជា មានកំណើតឡើងតាមរយៈរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី ១០ កញ្ញា ១៩២៩។ ត្រង់នេះមានការកែប្រែការពិតមួយ ដោយចេតនា ឬ អចេតនា ដែលបណ្ដាលឲ្យខ្ញុំមិនអាចទ្រាំបានដោយមិនធ្វើការកត់សម្គាល់ និង ក្រើនរំលឹកពីហេតុការណ៍ខ្លះៗ បានឡើយ។

រាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃ១០ កញ្ញា ១៩២៩ នេះ ដែលតាមការរៀបរាប់របស់អារម្ភកថា មើលទៅហាក់ដូចជាការបង្កើតគណៈកម្មការវចនានុក្រម តាមពិតមានគោលបំណងគ្រាន់តែដើម្បីកែប្រែសមាសភាពរបស់គណៈកម្មការទទួលបន្ទុកកែពង្រាងវចនានុក្រម តែប៉ុណ្ណោះ  ដែលគណៈកម្មការនេះត្រូវបានកំណត់ឡើងរួចមកហើយដោយរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី ៣០ វិច្ឆិកា ១៩២៧។ តាមរយៈការសង្កេតនេះ យើងឃើញថា កំណើតវចនានុក្រមនេះបានកើតឡើងមុនឆ្នាំ១៩២៩ ដោយសារថានៅឆ្នាំ ១៩២៧ គេបានត្រៀមបោះពុម្ព និង កែ វចនានុក្រមពុម្ពរួចទៅហើយ។

តាមពិតទៅ ការចាប់ផ្ដើមការងារបានប្រព្រឹត្តិឡើងកាលពី១៤ឆ្នាំមុនមកម្ល៉េះ ដែលអារម្ភកថានេះមិននិយាយដល់ ហើយ អារម្ភកថានេះសមតែចាត់ទុកជាគំនូសលាតត្រដាងនៃផ្ទាំងក្ដោងដែលបិទបាំងបំភ្លេចជាពិសេសនូវអ្វីដែលបានធ្វើឡើងមុនឆ្នាំ១៩២៩ ឆ្នាំនៃការបង្កើតវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យនៅភ្នំពេញ។

អានបន្ត

បានផ្សាយ​ក្នុង វប្បធម៌​ទូទៅ | មតិ 2

កំណែ​លំហាត់​សិស្ស​ពូកែ​កម្ពុជា​២០១២៖ អនុគមន៍ f កំណត់ដោយ f(x)=a^x /(a^x+√a)

៦. (២០ ពិន្ទុ) អនុគមន៍ f កំណត់ដោយ \displaystyle f(x)=\frac{a^x}{a^x+\sqrt{a}} ដែល a ជាចំនួនពិតវិជ្ជមានហើយខុសពី 1 ។ គណនាផលបូក

\displaystyle S=f\left(\frac{1}{2012}\right)+f\left(\frac{2}{2012}\right)+\cdots+f\left(\frac{2011}{2012}\right)

ចំលើយ…

បានផ្សាយ​ក្នុង គណិតវិទ្យា​ | បានដាក់ពាក្យ​គន្លឹះ , | មតិ 4

(ផ្សាយ​ឡើង​វិញ)៖ សុំ​ទោស…​កូននិយាយ​​កុហក

.

 

សុំទោស…កូននិយាយកុហក

ជែន្នី ទើបដូរមកនៅផ្ទះថ្មី ក្នុងក្រុង។ នេះជាលើកទីមួយហើយក្នុងជីវិតរបស់នាង ដែលបានមករស់នៅក្រុងមួយដែលនាងពេញចិត្ត។ នាងរៀបចំសម្លៀកបំពាក់របស់នាងចេញពីវ៉ាលីស។ នាងសំលឹងមើលវាំងននបង្អួចរបស់នាងបក់ចុះឡើងៗ អារម្មណ៍របស់នាងបានអណ្តែតត្រសែតគ្មានគោលដៅ។ នាងពេញចិត្តនឹងបន្ទប់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់នាងជាខ្លាំង។ សាលាថ្មីរបស់នាងនឹងចាប់ចូលរៀនបន្តិចទៀតនេះ។ នាងនឹងមានមិត្រថ្មី។ បន្តិចទៀតនេះ នាងនឹងបានដើរលេង ចូលរួមពិធីជប់លៀង ហើយដើរលេងមិនចូលផ្ទះ ដេកផ្ទះពួកម៉ាក។ល។ នាងរីករាយក្នុងចិត្តជាខ្លាំង។ នេះជាអ្វីដែលនាងចង់បានក្នុងជីវិតរបស់នាង។

នៅថ្ងៃចូលរៀនដំបូង អ្វីៗដែលនាងបានជួបនៅថ្ងៃនោះពិតជាអស្ចារ្យជាខ្លាំង។ នាងបានជួបមិត្រថ្មី នាងរកបានសង្សារម្នាក់ថែមទៀតផង។ នាងគិតថា

“ខ្ញុំចង់ធ្វើជាមនុស្សល្បី ហើយខ្ញុំនឹងល្បី ព្រោះខ្ញុំជាសង្សាររបស់កំពូលបុរសម្នាក់នៅសាលានេះ។”

មែនហើយ នាងបានទាក់ទងគ្នាជាមួយ ជែហ្វ ជាបុរសដ៏មានប្រជាប្រិយម្នាក់នៅសាលានេះ។

នាងមានតែបញ្ហាមួយគត់ គឺឪពុកម្តាយនាងមិនចង់ឲ្យនាងមានសង្សារ។ ពួកគាត់គិតថា នាងនៅក្មេងពេក មិនសមនឹងមានសង្សារឡើយ។ នាងគិតថា

“មិនអីទេ ខ្ញុំនឹងមិនប្រាប់ពួកគាត់គ្រប់រឿងនោះទេ។ តើធ្វើម៉េចពួកគាត់ដឹង?។ តើមានខាតបង់អីទៅ?”

នាងបានសុំឪពុកម្តាយនាង ដេកផ្ទះពួកម៉ាកមួយយប់។ ឪពុកម្តាយនាងរារែកក្នុងចិត្ត តែទីបំផុតនិយាយថា

“មិនអីទេ។”

នាងសប្បាយចិត្តជាខ្លាំង។ នាងក៏ប្រញាប់ប្រញាល់ទៅចូលរួមពិធីនោះយ៉ាងតក់ក្រហល់។ តែនាងមានអារម្មណ៍ក្នុងចិត្តថាដូចជាមិនសមរម្យ ដោយនិយាយកុហកឪពុកម្តាយនាងបែបនេះ។ តែថា ចូលញ៉ាំភីសា ជប់លៀងរាំរែក ហើយដើរលេងសារសងគ្នាក្រោមពន្លឺព្រះចន្ទ សប្បាយណាស់! នាងក៏ភ្លេចកង្វល់នេះអស់។ មែនហើយភីសាពិតជាឆ្ងាញ់ កម្មវិធីជប់លៀងរាំរែកពិតជាសប្បាយ ហើយនៅសល់តែការដើរលេងក្រោមពន្លឺចន្ទជាមួយនឹងជែហ្វមួយទៀតប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលនោះ ជែហ្វស្រវឹងយ៉ាងខ្លាំង។

តែ ជែហ្វបានថើបនាង ហើយនិយាយប្រាប់នាងថាវាមិនអីទេ អាចបន្តទៀតបាន។ បន្ទប់ជប់លៀងនោះពោរពេញដោយផ្សែងបារី ហើយ ជែហ្វបានយកបារីមកជក់ដែរ។ នាងមិននឹកស្មានថា ជែហ្វចេះជក់បារីសោះ។ ជែហ្វជក់អស់មួយដើមហើយ បន្តមួយដើមទៀត។

ពួកគេទាំងពីរបានចូលក្នុងឡានដើម្បីចេញទៅសាសងគ្នានៅកន្លែងស្ងាត់ ជែហ្វ មិនបានខ្វល់ថាវាស្រវឹងស្រានោះទេ។ ពួកគេបានមកដល់កន្លែងស្ងាត់មួយ ជែហ្វក៏ចាប់ផ្តើមលួងលោមដើម្បីយកខ្លួនប្រាណនាង។ ជែន្នី នាងមិនបានគិតដល់ថ្នាក់នេះទេ។ នាងចង់ត្រឹមតែសាសងគ្នាធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ នាងគិតក្នុងចិត្តថា

“ប៉ាម៉ាក់ខ្ញុំគាត់ប្រហែលជានិយាយត្រូវ។ ខ្ញុំក្មេងពេកហើយ។ លោកអើយ ហេតុម៉េចបានជាខ្ញុំល្ងង់ដល់ថ្នាក់នេះ?។”

នាងក៏រុញ ជែហ្វ ចេញមួយទំហឹង។ នាងនិយាយថា

“នាំខ្ញុំទៅផ្ទះវិញ! ខ្ញុំមិនចង់នៅទីនេះទៀតទេ”

ជែហ្វខឹង ក៏បញ្ឆេះម៉ាស៊ីនឡាន ជាន់ហ្គាសយ៉ាងខ្លាំង។ ជែហ្វបានបើកឡានយ៉ាងលឿន ទាំងកំហឹង។ ជែន្នីគិតក្នុងចិត្តថាជីវិតរបស់នាងស្ថិតនៅក្នុងគ្រោះថ្នាក់ជាប្រាកដ។ នាងបានអង្វរ ជែហ្វឲ្យបន្ថយល្បឿន តែ ជែហ្វកាន់តែបង្កើនល្បឿនលឿនឡើងៗ។

នៅខណៈនោះនាងឃើញភ្លើងមកពីមុខ ចាំងភ្នែកនាង នាងស្រែកថា

“ជួយផង!…”

នាងមិនចាំថាកម្លាំងបុករវាងឡានទាំងពីរខ្លាំងប៉ុណ្ណាទេ។ គ្រាន់តែដឹងថា ភ្លាមៗនោះពិភពលោកនេះត្រឡប់ទៅជាខ្មៅងងឹត។ នាងមានអារម្មណ៍ថា ដូចជាមាននរណាម្នាក់អូសនាងចេញពីឡានដែលខ្ទេចខ្ទីរនោះ ហើយឮគេនិយាយថា

“ឆាប់ហៅឡានពេទ្យមក! ក្មេងពីរនាក់នេះមានគ្រោះថ្នាក់ហើយ។”

នាងឮតែប៉ុន្មានម៉ាត់នេះតែប៉ុណ្ណោះ។ តែនាងចាំបានថា មានឡានពីរបុកគ្នា។

នាងចង់ដឹងថាតើ ជែហ្វយ៉ាងម៉េចហើយ តើអ្នកក្នុងឡានមួយទៀតនោះយ៉ាងម៉េចដែរ។ នាងដឹងខ្លួនវិញ ឃើញដំបូងគឺទឹកមុខក្រៀមក្រំ។ គេនិយាយប្រាប់នាងថា

“នាងបានរងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍”

គេប្រាប់នាងថា ជែហ្វបានស្លាប់បាត់ទៅហើយ។ គេនិយាយប្រាប់នាងទៀតថា

“ជែន្នី ពួកយើងបានប្រឹងប្រែងអស់ពីសមត្ថភាពរបស់ពួកយើង ដើម្បីសង្គ្រោះនាង។ តែមើលទៅគ្មានសង្ឃឹមទេ។”

នាងជែន្នីក៏សួរថា

“ចុះអ្នកក្នុងឡានមួយទៀតនោះ ពួកគេយ៉ាងម៉េចទៅហើយ?”

ពួកគ្រូពេទ្យតបថា

“សុំទោស ពួកគេស្លាប់ទាំងអស់”

នាងជែន្នីក៏បន់ដល់ព្រះថា

“ព្រះជាម្ចាស់អើយ សូមអភ័យទោសដល់កូនចៅផង។ ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់សប្បាយតែមួយយប់ប៉ុណ្ណោះ។ សូមលោកមេត្តាជួយនិយាយប្រាប់ក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេផង ថាខ្ញុំសុំទោសដែលធ្វើឲ្យពួកគេជួបរឿងអាប់អួរបែបនេះ…”

“សូមអ្នកគ្រូពេទ្យមេត្តាជួយប្រាប់ប៉ាម៉ាក់ខ្ញុំផង ថាខ្ញុំសុំទោសដែលនិយាយកុហកគាត់ នេះជាកំហុសរបស់ខ្ញុំដែលធ្វើឲ្យមនុស្សជាច្រើននាក់បានស្លាប់។ អ្នកគ្រូពេទ្យ…អ្នកគ្រូអាចប្រាប់គាត់ផងបានទេ?..”

អ្នកគ្រូពេទ្យឈរនៅនឹងថ្កល់មិនចេញស្តី ហាក់ដូចជាចង់ប្រាប់ថាគាត់មិនអាចជួយនាងបានទេ។ តែអ្នកគ្រូពេទ្យនោះ កាន់ដៃរបស់នាងយ៉ាងជាប់ ហើយស្រក់ទឹកភ្នែក។ មួយស្របក់ក្រោយមក ជែន្នីក៏ស្លាប់។ គ្រូពេទ្យម្នាក់សួរអ្នកគ្រូពេទ្យថា

“ហេតុដូចម្តេចបានជាអ្នកគ្រូមិនយល់ព្រមនឹងសំណូមពររបស់នាងផងទៅ?”

អ្នកគ្រូពេទ្យមើលទៅមុខគ្រូពេទ្យយ៉ាងកម្សត់ ហើយនិយាយថា

“ពីព្រោះអ្នកដែលនៅក្នុងឡានមួយទៀតនោះ ជាប៉ាម៉ាក់របស់នាង..”

ដកស្រង់ចេញពី

http://www.lovefatedestiny.com

បានផ្សាយ​ក្នុង រឿង​និទាន​ | មតិ 5

លោក​ខាង​លិច​ និង លោក​ខាង​កើត

១) នៅ​លោក​ខាង​កើត គេ​នាំ​គ្នា​យំ នៅ​ពេល​ដែល​មេដឹកនាំ​របស់​គេ​ដូច​ជា Staline (1953), ម៉ៅ សេទុង (1976), គីម អ៊ីលស៊ុង (1994) និង គីម ជុងអ៊ីល (2011) ស្លាប់ (តែ មិន​ដឹង​ថា​មែន​រឺ​លេង​ទេ)
២) ឯលោក​ខាង​លិច​ គេ​នាំ​គ្នា​យំ ខ្លះ​សម្លាប់​ខ្លួន​ទៀត នៅ​ពេល​ដែល​តារា​ក្នុង​ដួង​ចិត្ត​របស់​គេ​ស្លាប់ រឺ​ ជួន​កាល​គ្រាន់​តែ​កាត់​សក់​ សោះ

ទៅ​អ៊ីចឹង​ទៅ

បានផ្សាយ​ក្នុង ទស្សនៈ | មតិ 7

យើង​ តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ទៅ​ហើយ

1) នៅ​ពេល​ដែល ឆៃ​ លី​ដាឡែន ស្លៀកពាក់​ស៊ិចស៊ី រាំ​ច្រៀង​នៅ​អាមេរិច ខ្មែរ​នាំ​គ្នា​រិះគន់​ភ្លូក​ទឹក​ភ្លូក​ដី។
2) នៅ​ពេលដែល មាន​រឿង​បែក​ធ្លាយ​រូប​អាក្រាត​នរណា​ម្នាក់ ក៏​ខ្មែរ​នាំគ្នា​បាញ់​តាម​ប៊្លូធូស ចែក​គ្នា​មើល ភ្លូក​ទឹក​ភ្លូក​ដី​ ដែរ។

បានផ្សាយ​ក្នុង ទស្សនៈ | មតិ 6

ការ​យល់​ច្រឡំ ៖ អ + ៊ + ី

ការយល់ច្រឡំថា អ + ៊ +ិ ី ឹ ឺ ត្រូវតែសរសេរជា អ៊‍ិ អ៊‍ី អ៊‍ឹ អ៊‍ឺ ហាមមិនឲ្យបុកជើងជា អ៊ិ អ៊ី អ៊ឹ អ៊ឺ បានកើតមានយ៉ាងទូលំទូលាយ សូម្បី តែក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានសិក្សាភាសាខ្មែរបានជ្រៅជ្រះក្ដី។

ខ្ញុំរៀនតាំងពីថ្នាក់ក្រោមមក ឃើញតែគ្រូសរសេរ បុកជើងបែបនេះ ដូចជា អ៊ីដ្រូសែន អ៊ីសូតូប អ៊ីតាលី ។ល។ សៀវភៅក្រសួងអប់រំ សៀវភៅខេមរយានកម្ម ក៏គេសរសេរបុកជើងតែបែបហ្នឹង។ ខ្ញុំធ្លាប់រៀនចេះមកថា សញ្ញា ៊ បើប្រកបនឹង ិ ី ឹ ឺ អាចសរសេរបុកជើងបាន លើកលែងជាមួយអក្សរ ប ។ អក្សរ ប៉ បើបូកនឹង ិ ី ឹ ឺ គេបុកជើងដែរ ដូច្នេះ កុំឲ្យច្រឡំគ្នា គេលើកលែងអក្សរ ប + ៊ មួយនេះចេញ។ ខ្ញុំមិនដែលដឹងថា មានករណីលើកលែងចំពោះអក្សរ អ សោះតាំងពីមុនមក។
Continue reading

បានផ្សាយ​ក្នុង ទស្សនៈ, វប្បធម៌​ទូទៅ | មតិ 29